Posts

Mizo Hnam Thawnthua Hmangaihna leh Hmaithinghawng

Mizo Thawnthu-a  Tawntirh Hmangaihna (Love At First Sight) leh Hmaithinghawng (Disguise) - Denish Lalmalsawma Vuangtu             Pipute ‘rochun thawnthute’ hi a chhuah kum chiang takin sawi thei lo mah ila, ama tawkah chuan a hluiin a rei ve veng veng tawh hle mai tih tur chi a awm ve nawk a. Hnam dang thawnthute nen khaikhin aralah chuan a khup ruh erawh a la no hle thung tih erawh chu phat zawh rual a ni lo. Heng kan thawnthute hi ngun taka kan thlir chuan, finthuril pai tak tak te, pipute suangtuahna khawvel leh an nun te chu kan hmu chiang hle awm e. Eng pawh chu ni se, English pachal, khawvel hriat hlawh khawpa lemchan ziak thiam hmingthang William Shakespeare -a’n, a lemchan thawnthua a lo sawi lan fo tawh, ‘Tawntirh Hmangaihna’ (Love At First Sight) lam hi kan Mizo rochun thawnthuahte hian a lo lang ve nual a. A mak angreng hle mai! Chu lam chu han chai zui dawn teh ang.

Chai leh Lam: Mizote Nun

Image
  Chai leh Lam, Zai leh Chheih Lo Chhuah Dan, A Kalhmang leh Mizo Hla Ziarang Pawimawh A Nih Dan 1. Thuhmahruai Hla hi thuhlaril hlawm zinga pawimawh ber pakhat a ni a, mihring thinlung chhunga kan thil vei leh suangtuahna emaw kan ngaihtuahna leh tawn a\anga kan phuah chhuah a ni a. William Wordsworth-a chuan, “Hla chu mihring thinlunga vei, lo luangliam hi a ni” tiin a sawi. Hla mawi leh \ha chuan mihring nun a chhawk a, hlimna a thlen a, lungawina leh inhnemna \ha tak a ni. Chu hla famkimna chu mihringah a lo thawk a, taksa che chhuaka lampui hup hup a lo ni \hin. Hlaah hian a hlarua kan tih, thu kan hman hi thil pawimawh tak pakhat a ni. VL Zaithanmawia chuan hla chu heti hian a hrilh fiah a,

RL Thanmawia – “Enna Ropui” Hla Thlirna

Image
  RL Thanmawia – “Enna Ropui” Hla Thlirna -V. Lalberkhawpuimawia Thuhmahruai:             Hla hi mihring nun inbunruahna leh kan duhthusam inbunruahna \ha ber zinga mi a ni mai awm e. Hla phuahtu chuan a vei leh enghelh te, a hlimna leh lawmna zawng zawng chu a hlaah a puangchhuak thei a, chu chu hla hlutna pawimawh tak a ni thei bawk. RL Thanmawia pawh hian a hla te hmang hian hian hringnun hi a puangchhuak a, he kan chenna khawvela kan thil hmuh leh hriatte nena hringnun inkungkaihna hi a hla tam berah hian kan hmu.             Kan hla thlir tur ‘Enna Ropui” tih hlaah pawh hian enna ropui-- thiamna leh, hringnuna a hlutna chu a tarlan tum ber a ni. Chubakah ral ve ngai tawh lo tur thiamna a nihna chu he hringnun nen hian a khaihkhinna te kan thlir ho dawn a ni.

James Dokhuma “Khawhar In” Thawnthua Hmeichhiate

Image
James Dokhuma “Khawhar In” Thawnthua Hmeichhiate - V.Lalberkhawpuimawia I.   Thuhmahruai Thu leh hla huangah hian thawnthu (novel) hian mihring nun a phawk chhuak chiang ber mai awm e tih theih a ni. Mizo literature huangah pawh thawnthu hian hmun a luah thuk hle a, folk-literature a\anga thlir phei chuan thawnthu lam hi a \hahnem viau mai. Thawnthu phuah thar (novel) kan neihte pawh hian kan hnam nun leh zia te, kan khawsak dan leh mihring mizia thlengin a tarlang \hin a, chutah chuan a ngaihnawmna leh hlutna a awm fo \hin.             Mizo thawnthu phuah thar ziaktu langsar tak James Dokhuma hian Mizo thu leh hla huangah hian kuthnu a ngah hle a. Thawnthu bikah phei chuan a langsar pawl tak a la ni reng a ni. Tun \umah hian a thawnthu zinga pakhat, “Khawhar In”-a a changtu lo lang hmeichhiate dinhmun leh mizia te kan bihchiang dawn a ni.

RL Kamlala Hla, “Zawlvanbuk” Thlirna

Image
Mizo hla phuahtute dinhmun hrang hrang atanga lo chawrchhuak an ni a. A \hen lal an nih laiin, a \hen mi harsa chhumchhia tak tak a\anga rawn chawr chhuak an ni thung. Zirna lama sang tak tak an awm laiin, ziak leh chhiar thiam \awk \awk te an ni nawk bawk. Mizo kristian hla thar rawn parchhuahna atan mi pawimawh tak leh hlahril ziarang hmanga hla phuahtu hmasa RL Kamlala hi Mizo hnam leh zai a awm chhung chuan a hming a dai tawh awm lo ve.

Julius Caesar Lemchan Thawnthu Thlirna

Lemchan thawnthu mai ni lo, thu leh hla lama mi ropui William Shakespeare-a hian lemchan thawnthu 37 lai a ziak a. Heng a lemchan thawnthu ziah te hi an hunlai mai ni lo, tun hun thleng pawha khawvel lemchan thawnthu \ha zinga chhiar hmaih theih hauh loh te an ni hlawm. Shakespeare-a hian thawnthu hlui behchhanin lemchan thawnthu a ziak nual a, chung zinga hmingthang tak pakhat chu Julius Caesar hi a ni.

R. Zuala "Rauthlaleng" Thawnthu Tawi Thlirna

Image
  Mihring suangtuahna leh thil tawn te hian thu leh hla \ha tak tak min pe a. Kan ziah chhuah dan hian a ngaihnawm leh hlutna erawh a hril thui hle. Rauthlaleng thawnthu tawi R.Zuala ziakah hian a changtupa Hrangkhuma mumang leh a ramvahnaa a thil tawn inzawm chho chanchin leh kan thawnthu hlui nena inhnerem taka kal dun, thawnthu ngaihnawm tak a ni. Rauthlaleng ziaktu R.Zuala hi a hming tak chu Rallianzuala a ni a, German ral len lai behchhana a hming hi phuah niin an sawi. A pa hi Mizo zinga lemchan lama kuthnu nei hmasa leh bul\antu zinga mi Ch.Pasena a ni a. He thawnthu hi kum 1984 kuma a ziah a ni a, hemi kum hian cancer a vei tih hmuchhuah a ni bawk a, a hnu kum 1990 November ni 5-khan chatuan ram a pan ta a ni. A mah hi lehkhathiam leh thu leh hla lama tui a nih avangin a boral hma pawhin a kutchhuak tam tak a tichhuak tawh a, lehlin lamah pawh kuthnu a ngah hle a ni.